سلیم بن قیس هلالی

سُلَیْم بن قِیْس هِلالی ، دو سال پیش از هجرت در کوفه به دنیا آمد . او هنگام وفات پیامبر (ص) دوازده سال داشته است . او در سنین نوجوانی که در حدود پانزده سال داشته در اوائل حکومت عمر مدینه شده است . سلیم در زمان خلافت عثمان بن عفان از اصحاب خاص امیرالمؤمنین علی(ع) به شمار می‌رفت . او در حالی که ممنوعیت کتابت حدیث شدت یافته بود ، پنهانی به ثبت حدیث و تاریخ همّت گمارد . در سال ۳۵ هجری که امیر المؤمنین(ع) خلافت را که به دست گرفت ، سلیم جهاد خود را با شمشیر تکمیل نمود و شخصا در میدانهای جنگ حضور یافت . از سال ۴۹ هجری که زیاد از طرف معاویه حاکم کوفه شد سلیم توانست با تقیه کامل ، خود را از شر او حفظ کند و حتّی با ایجاد ارتباط مخفیانه ، نامه سرّی معاویه را استنساخ کرد و آن را به عنوان یک سند تاریخی مهم ثبت کرد . در سال ۶۱ هجری که شهادت امام حسین(ع) اتّفاق افتاد ، در صفحات تاریخ مطلبی از احوال سلیم دیده نمیشود . به احتمال قوی او هم از زندانیان ابن زیاد بوده است که نتوانستند امام(ع) را یاری کنند . در سال ۷۵ هجری، حجاج بن یوسف ثقفی از طرف عبدالملک بن مروان حاکم عراق شد و وارد کوفه گردید. از اوّلین کسانی که حجاج سراغشان را گرفت سلیم بن قیس بود، چرا که سابقه او با امیر المؤمنین(ع) روشن بود. به همین جهت با ورود حجاج، سلیم بن قیس از عراق فرار کرد و به سمت ایران آمد تا در سرزمین فارس در نزدیکی شیراز به شهری بنام «نوبندجان» رسید . در شهر نوبندجان ، سلیم با جوانی که ۱۴ سال از عمرش می‌گذشت و نامش أبان بن ابی عیّاش بود ملاقات کرد و در خانه ی پدر ابان ساکن شد و کتابش را به ابان سپرد . در اواخر سال ۷۶ هجری، سلیم در شهر نوبندجان فارس در سن ۷۸ سالگی بدرود حیات گفت و ظاهرا در همان شهر به خاک سپرده شد .